پس چون در مطالب مذكوره امعان نظر نمائيم ملتفت اين مسئله خواهيم بود كه نمىتوان بطور كلّى از براى سموم قدر مهلك قرار داد ( چنانچه قدماى اطبّاى ايران براى هر سمّى مقدار مهلكى معين كرده بودند ) بلكه بالنّسبة بهر شخصى و بهر مزاجى مقدار مهلك سموم مختلف خواهد بود . ملاحظهء هشتم در اختلاف اثر سموم برحسب مقدار و طرز استعمال - ببايد دانست كه بعضى از سموم در مقادير مختلفه اثار مختلفه از انها بظهور مىرسد يعنى در مقدار زياد ضدّ اثرى را بخشند كه در مقدار كم از انها بحصول خواهد رسيد از اين قبيل است كافور كه به مقدار كم مسكّن ( تا دو گرم ) و به مقدار زياد محرّك است و همين اثر در قلب نيز مشاهده شود كه از استعمال مقدار كم بطئو در حركت ان ظاهر و در مقدار زياد سرعت در قرعات ان پديدار شود و برعكس اينست ترياك كه به مقدار كم محرّك و به مقدار زياد مسكّن و مخدّر است .